Valhalla  
вернуться   Valhalla > VALHALLA - ESPERANTO > Esperanto forumo
Регистрация


Для отправления сообщений необходима Регистрация
 
опции темы
старый 10.04.2006, 11:24   #1
Member
 
аватар для Releganto
 
Регистрация: 11.2004
Проживание: Israel
Сообщений: 823
Репутация: 0 | 0
Arrow Ni disputu elegante!

Mi invitas kuninteresantojn por esperantigi la verkon VORTE-DO -
tekniko simila al karate-o pervorte.
Ĝimeritas diskonigon, sed ne por uzo - por malkaŝigo de la manipulaĵoj.
En diversaj konversacioj oni tro ofte uzas malpurajn metodojn,
kiuj funkcias nur pro malklaro al publiko de internaj mekanismoj.
Evidenta manipulado ne plu efikas - kvazaŭ artifikaĵo per speguloj, dum la speguloj estas remarkeblaj.

Ruslingva teksto kuŝas ĉi tie:
http://thror.narod.ru/others/Word-tedo.htm
Ne estas granda tasko ĝin traduki,
kunlaboro interesata estas - kolekti la ekzemploj de manipulado,
distingi kiu el nekorektaj metodoj estas uzita kaj kiun el rekomenditaj kontraŭagoj eblus apliki.
Do la samopiniantoj ne nepre devas koni la rusan.
добавленные файлы
тип файла: txt Vortedo-ruse.txt (88,1 kb, просмотров - 10 )

Последний раз редактировалось Releganto: 13.06.2006 в 14:37.
старый 23.04.2006, 19:03   #2
Member
 
аватар для Releganto
 
Регистрация: 11.2004
Проживание: Israel
Сообщений: 823
Репутация: 0 | 0
По умолчанию La unua parto tradukata

Enir-ĉapitro

Diskuto de-antikve estas unu el la plej respektataj ĝenroj.
Vortaj dueloj venis anstataŭigi interbatojn per diversaj armiloj kaj aliajn pratempajn malaktualaĵojn. Ĝuste diskutoj ofte influas sorton, se ne de la tuta mondo, do almenaŭ de signifa ĝia parto. Tamen ĝis nun ne ekzistas efekta sistemo de pervorta luktado. Sen pretendi la rolon de tia sistemo, Vorte-do disponas al vi akumulon de tipaj metodoj kaj agoj, kiuj povas helpi al vi dum parol-duelo.
........

Kelkaj notoj pri la taktiko kaj strategio de Vorte-do.

Kutime, difino de objektiva vero ne estas celo de disputo - ĉiu partoprenanto opinias "sian veron" plej objektiva. Eĉ plie, tre malofte oni okazigas disputon por pruvi sian vidpunkton al oponanto, konvinki lin transiri al la nova pozicio. Nuntempa publika disputo, ĉefe estas metodike aranĝita spektaklo, orientita al publiko. Ĝi celas konvinki spektantojn kaj flankajn diskutantojn pri praveco de defendata koncepto aŭ akiri iliajn simpatiojn.

Malgraŭ granda variebleco de disputoj, ilin ĉiujn eblas apartenigi al unu el bazaj specoj - diskuto pri la faktoj, kiujn eblas kontroli eksperimente (per fizika elprovo aŭ per koncerna citado) kaj - diskuto pri taksado, dum kiu kontrola eksperimento ne eblas.
En unua okazo la Vorte-do arto ne mute helpas, plej valoras scipovo trovi necesajn pruvojn (kvakam ankaŭ ĉi foje restas ioma spaco por manovro).
Sed la dua speco estas klasika kampo por apliko de Vortedo-metodiko.
En la kontraŭstaro eblas distingi atencantan kaj defendantan flankojn. La celo de la unua estas pruvi malveron de oponanta vidpunkto, kaj de la dua - pruvi sian pravecon. Taktiko kaj strategio de ilia konduto dumdispute estas sufiĉe diversaj.

Atencanto, kiel pli agresema flanko, kutime penas averti publikan atenton al eraroj, misdiroj, neĝustaj informoj en argumentado de la kontraŭlo aŭ per psika premo devigi tiun rezigni pri la disputado.
En okazo, ke analizo de faktoj estas ne avantaĝa por defendanta flanko, ĝi ofte aplikas falsigadon de la diskutata objekto aŭ forlasas la konversacion.
En mala okazo la atako de kontraŭloj ŝtopiĝas sur defendaj baroj konstruitaj el citaĵoj, faktoj, statistikoj k.a.
Estas rimarkende, ke se rekta analizo de faktoj malpruvas juston de defendataj tezoj, tio tamen ne signifas tujan malvenkon de la koncerna flanko, ĝi havas ankoraŭan eblecon por manovrado.

Pure atencantaj kaj defendantaj pozicioj en reala diskuto preskaŭ ne etas realigataj, ĉar en argumentoj de ĉiuj partoprenantoj kutime troviĝas kaj fortaj kaj malfortaj asertoj, kaj dum vorta kontraŭbatalo ambaŭ flankoj aplikas komplekson da metodoj; defendaj metodoj ŝirmas malavantaĝajn erojn en pruvĉeno de diskutanto kaj la atencaj kraŝas nefortajn elementojn de oponanta argumentaro.
Malgraŭ tio en disputo regule distingeblas defendanta kaj atencanta flankoj (kvankam ekzistas precedentoj kun ambaŭ atakantaj flankoj). La diferenco dependas nek de diskutata temo, nek de la pozicioj de la kotraŭstarantoj - kritikanto nature povas iĝi defendanta flanko, kaj pruvanto - la atakanta.
Laŭ la spertoj kaj spektoj, distribuo de la roloj en disputoj dependas ĉefe de psihologiaj faktoroj.

Pli komforta estas stato de atencanta flanko, laŭeble endas preni tiun ĉi rolon. Sed necesas tamen konsideri, ke publiko inklinas kompati la atakiton, precipe se ne tiu komencis la batalon kaj argumentado de la inicianto estas tro agresema. Tial estas ebla situacio kiam venkinte "per poentoj" kaj forpuŝinte oponanton de diskutrondo, la gajninto malvenkas pro malsimpatio flanke de publiko.

Ni avertu atenton de leganto ankaŭ al ekzisto de diversaj stiloj de disputado, de kiuj dependas spektro de akcepteblaj diskut-manieroj.
Plej ofta estas akademia stilo de diskuto, strikte logikan, sekecan, kiam oni ne aplikas artajn bildojn kaj komparojn. Vaste uzata estas ankaŭ libera stilo, uzanta analogiojn, asociojn, komparojn, facilan parolmanieron ktp
Por atencanta flanko estas rekomendinde uzi manieron deferencan de la kontrauxla, kaj por defendanto estas oportune resti en sama stilo de oponanto.
La regulo ne estas universala, sed dum ne klare distingeblaj preferoj de la publiko, ĝi estas taŭga por orientiĝo.

Fine aŭtoro deziras al vi sukceson en apliko de la metodiko Vorte-do kaj atentigas vin ke la priskribitaj metodoj parte koincidas per siaj logikaj konstrukcioj. Ekz "Falka ombro sur rivera akvo-glato" similas al "Plumo de nigra pavo" kaj foje aspektas ekvivalente, sed ili ne etas la samo, kaj sufiĉe diferencas en aplikado.

--------------------------------------------------
Koncize:
En kutima diskuto ambaŭ flankoj "laboras al publiko", multe pli ol strebas reale trovi veron.
Por influi publikon kaj premi kontraŭlon ekzistas metodoj.
La atencanta flanko sentas sin pli komforte, sed foje publiko estas favora al la defendanta flanko.
Ekzistas malsamaj stiloj de disputo kadre de kiuj diversaj specifaĵoj estas akcepteblaj.

--------------------------------------------------

Последний раз редактировалось Releganto: 23.04.2006 в 21:58.
старый 29.04.2006, 12:50   #3
Member
 
аватар для Releganto
 
Регистрация: 11.2004
Проживание: Israel
Сообщений: 823
Репутация: 0 | 0
По умолчанию

1. "Maljuna nigrulo kuŝas sur asfalto" (ne ekvivalenta ŝanĝo de nocioj)

Kurta karakterizo: Ŝanĝo de unu el nocioj en la tezoj de oponanto per alia, proksima sed ne sinonima, por poste analizi ĝuste tiujn novajn tezojn, kun falsigita nocio.

Ekzemplo:
A: Armeo estas nepra apartenaĵo (de ŝtato) - dum nuna politika kaj ekonomia stato ĝuste manko de tiu estas anomalia.
B: Ajna organizaĵo, al kiu apartenas grandega etato de murdistoj, instruanta al ili murdadon, kaj liveranta armilojn - ne povas esti normala. Ankaŭ nuntempa ŝtato.

Taktiko de apliko: la metodo povas esti kaj atenca kaj defenda. Sed apliki ĝin solan estas nerekomendinde, ĉar oponanto en tiu okazo ofte rimarkas la ne ekvivalentan ŝanĝon. Plej efekte tio laboras kune kun du-tri aliaj artifikaĵoj, kiam oponato povas tralasi la ŝanĝon de nocioj, kaj trafi en disputon, kiu operacias per la novaj nocioj - tial li okazos en malavantaĝa pozicio.
Strategio de apliko: endas uzi la metodon dum daŭra tempo. Tiel, la multfoje ripetata nocio povas akiri stabilecon de memkomprenebla vero (certe tio efikas nur en limigita rondo de partoprenantoj)


Kontraŭagoj: Marki la ŝanĝitajn nociojn kaj reveni al origina terminaro. Efekteblas ankaŭ ĝentila peto al oponanto - difini la uzantan de li kaj la komencan nociojn.

---------------------------------------------------------------

2. "Maljuna Gao ripozas sub la pomarbo" (manipulado per emoci-taksoj)


Kurta karakterizo: estas devena de la unua artifiko. Sed ĉi kaze la altrudata nocio havas klaran negativan aŭ pozitivan kunnotacion.

Ekzemplo:
A: Dank'al la senkompromisa pozicio de Ivan Ivanyĉ oni sukcesis plenumi la proekton.
B: Mi ne opinias ke la obstino de I.I. estis ĉefa faktoro.

Taktiko de apliko: La metodo estas preskaŭ nelimigite uzebla. La artifikon apenaŭ eblas refuti per formalaj metodoj, kaj ĝia influo al koncepto de aŭskultantoj estas sufiĉe granda.

Strategio de apliko: Same estas enda daŭra aplikado, kiu firme ligas la diskutatan objekton kun pozitiva aŭ negativa kunnotacio.

Kontraŭagoj: Standartaj kontraŭmetodoj mankas. En okazo de ofenda kromsenco en ŝanĝita difino eblas postuli estimon al oponanto/diskut-objekto. Se tiu kontraŭago ne taŭgas, do indas en siaj replikoj inversi la emocian takson de oponanto: "ili diras "instruo", sed ni -"sekto", ili diras "magio", sed ni - "envulto", ili diras "disĉiploj", sed ni - "fanatikuloj" ktp."
Partoprenanto parodianta tiamaniere artifikon de oponanto, faras la metodon senefika kadre de la diskuto.


Foje la metodojn ni nomas "artifikoj", sed fakte eblas ilin uzi ankaŭ je bona celo - por kontraŭstari al tedaj malkonvenuloj.


-------------------------------------------
Kara leganto, via partopreno estas bonvena
Estas ne tiom peza umo - aligxi al la konferenco, nur simplaj kutimaj agoj.
старый 13.06.2006, 15:41   #4
Member
 
аватар для Releganto
 
Регистрация: 11.2004
Проживание: Israel
Сообщений: 823
Репутация: 0 | 0
По умолчанию

3. Blanka kuniklo vokas al ĉielo. (mensog-protesto pri sakreligio)

Kurta karakterizo: enporto en la diskuton de sakramentajn por plejmulto da partoprenantoj nocioj.

Ekzemplo:
A. Mi emas malpravigi memmortigadon, ĉar ĝi montras perdon de espero, desperon, kaj aliajn trajtojn de animstato, kiuj en kristanizmo estas konsiderataj kiel pekaj.
B. ĉu tiel vi malrespektas ankaŭ heroaĵojn de kristanaj turmentitoj , kiujn de formala aspekto eblas trakti memmortigado?

Taktiko de apliko: la metodo povas esti kaj atenca kaj defenda. Eblecoj estas nelimigitaj. Plejan efekton eblas ricevi de emociplena aŭdantaro.

Strategio de apliko: plej oportune uzi la metodon en idealogie homogena medio. En diverseca medio eblas uzi nociojn, iĝintaj preskaŭ sakramentaj en nuntempa laika komunkonscio. Ekz. ruse - Puŝkin, Lermontov, herooj de mondmilito ktp.

Kontraŭagoj: plej taŭgas sek-stila, trankvila konstato de malleĝeco de la komparo, kun pruvoj.

-----------------------------------------------------------------------

4. Plumo de nigra pavo. (Inferigado de nocioj)

Kurta karakterizo: enigo en priparolado de nocioj, kiuj por la aŭskultantoj havas inferecan karakteron.

Ekzemplo:
A. Mi ne riskus globale kondamni religian sperton de paganismo. Tiu komplika fenomeno inkluzivas tre diversajn tavolojn..
B. Per tiuj do duboj ĝuste estas kovrita vojo al infero, estimata!

Taktiko de apliko: Tio estas ĉefe atenca metodo. En apliko decas esti singarde-korekta, ĉar inferecaj nocioj mem povas esti ofendigaj por aŭskultantaro.

Strategio de apliko: Apliko estas komplika pro nekohero de nuntempaj inferecaj signoj inter diversuloj. Povas efiki inferigitaj flankaj nocioj: Gitler, seri-maniakuloj k.a.

Kontraŭagoj: Konstato de malkorekteco de la komparo. Konvenloke eblas citi el kristanaj verkoj pri malendo propravole karakterizi iujn ecaĵojn kiel inferecaj.
Okaze de menscio de "flankaj" inferigitaj subjektoj, nomu subjektojn pozitivajn, kiu same havas diskutatan trajton.

:Protest:
старый 27.12.2006, 23:52   #5
Member
 
аватар для Releganto
 
Регистрация: 11.2004
Проживание: Israel
Сообщений: 823
Репутация: 0 | 0
По умолчанию

5. "Rozkolora elefanto flugas super la rivero (malkorektaj analogioj)

Kurta karakterizo: aperigo de analogio kaj transigo de la diskuto al tiu analogio, anstataŭ origina temo.

Ekzemplo:
A: Endas rimarki, ke la filmoj de Tarkovsky estas tre bonaj..
B: Nu, mi ne scias. Por mi ili ŝajnas similaj al malmodernaj mutaj filmoj - pro samspeca simboleco..
A: Pro kio vi mistaksas mutajn filmojn ? - estas bonega ĝenro..
{Sekvas diskuto pri avantaĝoj kaj mankoj de mutaj filmoj. En okazo, se B gajnas pri la temo, aperos impreso, ke li gajnis en la tuta diskuto.}

Taktiko de apliko: La metodo estas precipe defenda. Endas elekti analogiojn, diskuti pri kiuj estos pli komforte ol pri la fonta temo. Sed necesas konsideri, ke kvanto da stumbloj dum apliko de la metodo atingas 60-70%.

Strategio de apliko: La metodo ne konvenas dum seka akademia konversacio.
Kontraŭagoj: variaĵoj kiel "Ĉu estas interese kio al kiu ŝajnas; estas priparolata strikte konkreta temo". Ne subiĝu al provokoj.


6. Milva ombro kuŝas sur riversurfaco
(artifika redukto aux substituo de la kontraŭla koncepto)

Ekzemplo:
A: Mi opinias, ke la rolo de Hazara Kohenujo estis sufiĉe racie traktita de Gumilev en liaj verkoj.
B: Ĉu mi ankoraŭ foje ripetu al vi la argumentojn, pruvantajn absurdecon de la teorio pri tutmonda jud-masona komploto? Bonvolu!
{Sekvas menciitaj argumentoj}

Taktiko de apliko: La maniero ne eblas kiel baza . Estas efektiva nur kiel suplementa komponento en komplika metodkombino aŭ kontraŭ evidente malpliforta oponanto.

Strategio de apliko: estas certe nerekomendinda por ofta apliko, ĉar povas negative influi al la reputacio.

Kontraŭago: Ĝentilforma redemando - "Sed kiun rilaton al la teorio havas Gumilev?", modera konstato de nekorekta komparo. Dum liberstila diskuto taŭgas esprimo "Ne pendigu la ŝildojn!"

Последний раз редактировалось Releganto: 02.01.2007 в 17:17.
старый 09.01.2007, 19:35   #6
Member
 
аватар для Releganto
 
Регистрация: 11.2004
Проживание: Israel
Сообщений: 823
Репутация: 0 | 0
По умолчанию

Metodoj fari psikan premon al oponanto


Abelsvarmo sidas sur siringa branĉo (artifika indukcio)

Kurta karakterizo: dum pridiskuto "ĉu la elementoj de la aro A havas la econ R", postuli de oponanto pruvi la tezon koncerne ian, sufiĉe grandan sub-aron A1 de la aro A.

Ekzemplo:
A: mi opinias ke, rolo de persono en la homara historio estas trotaksata. Ekonomiko kaj teknika evoluo determinas komunuman progreson kaj aparta persono apenau povus fari gravan influon.
B: Do, vi povas pruvi, ke Lao Czi, Konfucio, Duddo, Jesuo, Magomet, Aleksandro Makedona, Attila, Ĉingizĥan, Ĵanna D'Ark, Robespier, Stalin, Gitler, Heminguej faris neniun kontribuon en historion?

Aplika taktiko:
Estas precipe defendmetodo. En apartaj okazoj ĝi povas esti uzata por finbati renversitan kontraŭlon, sed por aktiva atako apenaŭ taŭgas.
Ĝi provokas oponanton komenci analizon de ĉiuj eroj el prezentita listo, tiri la diskutadon, kapti kontraŭlon je eraroj ktp.
La liston por ĉi metodo eblas rekomendi kiom eble pli varian, ke elementoj de aro A1 havu malpli da komunaj ecoj kaj oponanto ne povu grupigi la erojn.

Aplika strategio:
uzado de la metodo proksime koncernas personajn ecojn de ĝia uzanto. De unu flanko ĝi estas plej efektiva en manoj de la homo, havanta reputacion de bona erudiciulo. De alia flanko, la metodo, estante konstante uzata povas krei tiun reputacion - okaze de sukcesoj, malsukcesaj aplikoj male, povas pereigi la reputacion.

Kontraŭagoj:
1. Ignori la demandon kaj daŭre pruvi la tezon sur baze de ecoj, komunaj al ĉiuj eroj de masivo A. (En la ekzemplo: "A: Certe - ĉiuj menciitaj homoj loĝis en sia tempo, ilia apero estis determinita per koncerna komunuma, kultura kaj ekonomika medio.
2. Kontraŭdemando - "Ĉu vi povas pruvi, ke ĉiuj elementoj de submasivo A2 ( masivo A-A1) ne havas econ R?" (En la ekzemplo - "A: ĉu vi povas pruvi, ke se Btyj, Napoleon, Suvorov, Ĵukov, Gering aŭ admiral Kolĉak ne naskiĝus, ne aperus militgvidantoj kapablaj ilin anstataŭigi?")

"Manpleno da stela nebulo" (senkaŭza uzado de speciala terminologio)

Kurta karakterizo: Per uzado de speciala terminologio partoprenantoj faras iluzion de profundaj scioj en koncerna temo.

Ekzemplo:
A: Mi opinias, ke matematikaj modeloj ne povas esti uzataj en sociaj sciencoj.
B: Permesu ne konsenti. Linear-korelativa verifikado de stagnaj kaj rotaciaj modeloj de ekonomiaj problemoj kaj neliniaj dinamikaj metaintegraj procesoj kun nestacionara strukturo demonstras efektivecon de notado de la matematikaj modeloj.

Aplika taktiko:
Preferinde defenda metodo. Uzi por atako eblas nur kiel finaĵon de polemika kombinacio. Efike influas al konscioj de aŭskultantoj. Estas interesa modifo de la metodo, kiam al oponanto oni donas demandon plenan da speciala terminologio.

Aplika strategio:
Plej efektivas se uzanto havas reputacion de erudiciulo. Dum ofta uzado povas krei respektivan reputacion. Sed necesas tre zorgeme elekti la terminologion, ĉar ĉiam estas risko renkonti homon, kiu konas koncernan temon.

Kontraŭagoj:
1. Respondi same per speciala terminologio (pli bone el alia submasivo de specterminologio)
2. Variaĵoj el speco - "Ĉu vi povas tion klarigi per homstila lingvo?". La respondo ne nur lasas atakanton en maloportuna pozicio, sed ankaŭ vekas simpation de spektantoj, ankaŭ kiuj plej verŝajne nenion komprenis.

Последний раз редактировалось Releganto: 09.01.2007 в 22:28.
старый 12.02.2007, 00:43   #7
Member
 
аватар для Releganto
 
Регистрация: 11.2004
Проживание: Israel
Сообщений: 823
Репутация: 0 | 0
По умолчанию

Bronza martelego rompas sakuran branĉon (premo per aŭtoritato)

Kurta karakterizo:
apelacii al aŭtoritatoj per citado de tekstoj koncernaj al la problemo, redirektoj al samopinioj de famuloj k.s.

Ekzemplo:
A: mi vidas neniun bazon por koincidigi mazdakismon kaj komunismon. Ioma paraleleco de iliaj superaj aspektoj ne abolicias profundajn internajn deferencojn inter tiuj movadoj.
B: Sed ioano Grunfeld en sia "Historio de la Oriento" certigas la malon: "En sia esenco la doktrino de Mazdak evidentiĝis primitiva formo de komunizmo".

Taktiko de apliko:
La metodo estas universala. Ajna citaĵo, eĉ el dubinda aŭtoro, de unu flanko aldonas fidindecon al vortoj de diskutanto, kaj de la alia - afektas aran subtenon
de la defendata ideo. Eĉ pli fortan impreson al spektanto povas fari referencoj, prefere al apenau atingeblaj tekstoj. ("Historio de Inkvizicio" v.7, p.194. - kin disponas nur centra ĉefrba biblioteko, nun la fako riparatas)

Strategio de apliko:
Kreas reputacion de erudiciulo, sed fakte ne vere bezonas tin. Taugas uzi diversajn fontojn por la citado kaj referencado, alie la uzanto povas elvoki kritikan rilaton al sia erudicio.

Kontraŭagoj:
1. "Batalo per citaĵoj". Citi tekstojn kontrauajn al vidpnkto de la oponanto.
2. Kontesti aŭtoritatecon de la citita aŭtoro - ĝenerale aŭ koncerne al la pridiskutata temo ("Estas dubinda kompetenteco de Feofanij la Bulgara en antikva historio").
3. Estas tredezirinde spekti la originan tekston el kiu estis prenita la citaĵo. En disputoj ofte oni uzas citaĵojn elŝiritajn el kunteksto - per marki tiun eraron eblas grave domaĝi pozicion de la oponanto.
4. Se estas menciata nur redirekto - indas postuli vastan citaĵon okaze de malakirebla fonto. Se la fonto estis altirita je oreloj - la oponanto mem malkaŝos sian nekompetentecon.
Sponsored Links
Для отправления сообщений необходима Регистрация

Тэги
elegante!, disputu

опции темы


На правах рекламы:
реклама

Часовой пояс в формате GMT +3. Сейчас: 05:59


valhalla.ulver.com RSS2 sitemap
При перепечатке материалов активная ссылка на ulver.com обязательна.
vBulletin® Copyright ©2000 - 2020, Jelsoft Enterprises Ltd.