[AK]

Ĉiu, kiu komencis sian esperanto-vojon leginte tiel nomatan Unuan
Libron (broŝuro: Dr Esperanto. "Lingvo internacia". 1887.) ne povas
forgesi amaran disiluziiĝon, kiu aperas post stumblo je PAG (Plena
Analiza Gramatiko de Esperanto), kaj, gramatik-parte, je PIV (Plena
Ilustrita Vortaro).

Kio okazis? Ĉu vere esperanto estas nur unu el multegaj kaj
komplikegaj "naturaj" lingvoj, sed ne perfektaĵo, rezulto de brila
inspiro? Ĉu vere Zamenhof, prezentante simplecon de sia lingvo,
iom... troigis? Ja en tiu ĉi sia porrusa, vere unua esperantaĵo
li skribas: «Tutan gramatikon de mia lingvo eblas plene alproprigi
dum UNU HORO.»
Jes... Sed, ĉu vi provis alproprigi, ekzemple, amason da reguloj el
kvinpaĝa chapitro de PAG, kiu nomiĝas "La artikolo"?... Ne? Prefere
ne provu.

Jes, kio okazis? Mi opinias ke Esperanton oni povas kompari kun
perfekta mara ŝipo, produktaĵo de geniaj inĝenieroj, kiu destinas
funkcii en medio de plej diversaj estaĵoj, kiuj algluiĝas,
difektigas, bremsas ĝian impetan moviĝon. Aŭtoroj de PAG, kaj
similaj al ili, ame kolektas, registras kaj gramatikigas tiujn ĉi
algluaĵojn, anstataŭ senkompate forigi ilin, anstataŭ gardi
simplecon de nia lingvo.

Mi kredas al Zamenhof. Simpleco de E-o ne estas iu propaganda truko,
ĉar E-o ne estas unu el tiel nomataj "naturaj" lingvoj, kiuj estas
produkto de arbitra agado de ege diversaj homoj dum ege diversaj
tempoj. Esperanto estas genie simpla kreaĵo de brila inventisto.
Por konvinkiĝi pri tio sufiĉas tralegi Unuan Libron, en kiu la
Majstro prezentas ne nur rezultojn se siaj meditoj, sed ankaŭ, kio
gravas, siajn INTENCOJN.
Ŝajnas ke estus utile eldoni tiun ĉi verkon malmultekoste, broŝure,
esperantlingve, por ke ĉiuj ni pli efektive gardu simplecon de nia
lingvo.

Parenteze, kio estas tiu ĉi tiel vaste priparolata artikolo? Tio
estas vorto, nur vorto, vorto LA.
Jen kion diras pri ĝi unua el dek-seso da gramatikaj reguloj de
Zamenhof:
1) Члена неопределенного нет; есть только определенный (la),
одинаковый для всех родов, падежей и чисел.
[Chlena neopredele'nnogo net; est' tol'ko opredele'nni'j, (la),
odinakovi'j dlja vsehh rodov, padejhej kaj chisel.]
Vorton "определенный" [opredelenni'j] kiun oni kutime tradukas per
"difina" (= preciza, determina, destina, jam konata) ni povas traduki
per pli strikta vorto "konkreta" (= tiu, tiu ĉi), kaj jen la rezulto:

Konkretiga vorto LA (artikolo) estas sama por ĉiuj seksoj kazoj kaj
nombroj. Malkonkretiga artikolo forestas.
Ekzemplo de konkretigo: "La leono estas malsata". (Tiu, tiu ĉi,
konkreta leono).
(Ekzemplo de malkonkretaĵo: "Leono estas besto". (Iu ajn, ĉiu leono,
leono ĝenerale.)
Rimarkoj:
a) Oni ne konkretigu konkretaĵon: "Leono, kiu hieraŭ aspektis
malsana, jam resaniĝis".
b) Vorton LA (same al ĉiuj aliaj vortoj) oni uzu laubezone, sed ne
pro kutimoj de ies gepatra lingvo.

Ĉu simple? Ŝajnas ke jes.


__________________________________

cxi lasta artikolo de A.Kerbel prezentas konsiderindan vidpunkton al funkcio kaj evoluo de la internacia lingvo.

[l'antikvulo]

Mi ne estas lingvisto. Mi praktikulo. Kaj kiel tia ĉi skribos mian opinion.
Laŭ mi, Zamenhof nenio troigis. Li estis granda humanisto, kreante esperanton Li ne estis pensata pri lingvo, Li pensis pri la homoj. Pri tiuj ordinaraj, plej ofte duonkleraj homoj, kiuj estas fermitaj en sia limigita mondeto pro la lingvo. Al ili Li deziris doni lingvon por interkompreno. Por ordinara, amika babilado kun kiu-ajn homo sur la Tero.
Tial Li substrekis simplecon. Mi pensas, ke sian lingvon Li konstruis sur du fundamentoj: simpleco kaj komprenebleco.
Lingvistoj parolu pri diversaj kaŭzoj – ne estas malbone.
Sed pardonu nin, praktikulojn – ni babilados esperante nur kun unu penso: ke kunparolanto komprenu nin!
Laŭ testamentita revo de la granda Zamenhof!

[Gasto]

Sed kial la temo?
Kiu diris ke esperanto subite estas malsimpla?
Kiu postulis akiri PIVojn aŭ studi PAGon?
Oni povas lerni per lerniloj de antaŭjarcentaj kaj sukcesi en uzado. Eĉ atest-ekzamenoj ne postulas plian... Al kio do ni protestas?
Iuj amuze analitikumas pri e-ecoj? kaj kio, lasu ilin ĵongli, ĉu tio koncernas regulajn uzantojn? neniom.
Ĉu iu havis 'feliĉon' akiri korespondanton alkroĉeman pri PAGeco nePAGeco de via e-to? Apenauas.
Al djablo hazarde renkontatajn superpuristojn. Fakte estas ne esperanta problemo, sed la psika. Ajne troviĝas superemuloj, per ortodoksado trudantaj sin al ĉirkaŭaj homoj. Ni ĝoju nian simplan lingvon!